LOD در BIM چیست؟ | 6 سطوح مختلف LOD در BIM

ممکن است یک مدل BIM از نظر ظاهری کامل به نظر برسد، اما آیا واقعاً می‌توان به تمام اطلاعات آن برای طراحی، اجرا یا برآورد هزینه اعتماد کرد؟ اینجاست که مفهوم LOD اهمیت پیدا می‌کند. اگر می‌خواهید بدانید LOD در BIM چیست، هر سطح چه میزان از توسعه و اعتبار اطلاعات را نشان می‌دهد و انتخاب اشتباه آن چه اثری بر زمان، هزینه و هماهنگی پروژه دارد، ادامه این مقاله به شما دید بهتری می‌دهد. برای اطلاعات کامل‌تر همراه ما در کالج آموزشی بن رو کالج باشید.

LOD در BIM چیست؟

به نقل از آموزش های بیم لرن:

نخستین کاربرد LOD را می‌توان در شرکت نرم‌افزارهای تحلیلی ساخت‌وساز، Vico Software مشاهده کرد. این شرکت از سیستمی مشابه LOD استفاده می‌کرد تا مدل‌های دیجیتال را با هزینه‌های پروژه مرتبط سازد. از طریق این روش، تمامی پارامترها و جزئیات مربوط به یک مدل دیجیتال در مراحل مختلف طراحی در دسترس تمامی اعضای تیم پروژه قرار می‌گرفت.

برای پاسخ به این سؤال که LOD در BIM چیست، باید آن را معیاری برای مشخص‌کردن میزان توسعه و قابل‌اعتماد بودن اطلاعات هر عنصر در مدل بدانیم. LOD نشان می‌دهد هندسه، مشخصات و داده‌های یک المان در طول طراحی و ساخت تا چه مرحله‌ای تکمیل شده‌اند و اعضای پروژه تا چه اندازه می‌توانند به آن‌ها استناد کنند. به کمک استاندارد LOD در BIM، طراحان و مهندسان می‌توانند سطح اطلاعات هر بخش از مدل را به‌صورت شفاف تعریف کنند و قابلیت‌ها یا محدودیت‌های آن را به سایر اعضای تیم انتقال دهند. در نتیجه، همه افراد برداشت مشخص‌تری از میزان تکمیل هر عنصر دارند و می‌دانند کدام اطلاعات برای تصمیم‌گیری قابل اعتماد است.

مزایا استفاده از LOD در BIM

استفاده از LOD باعث می‌شود اعضای پروژه بدانند در هر مرحله چه اطلاعاتی باید در مدل وجود داشته باشد و چه چیزی از هر تیم انتظار می‌رود. مهم‌ترین مزایای آن عبارت‌اند از:

• هماهنگی بهتر بین تیم‌ها: وقتی میزان توسعه اجزای مدل مشخص باشد، طراح، پیمانکار و مدیر پروژه برداشت یکسان‌تری از اطلاعات دارند. در نتیجه، احتمال ناهماهنگی در طراحی، اجرا و تحویل کاهش پیدا می‌کند.
• شفاف‌شدن محدوده تحویل BIM: LOD مشخص می‌کند هر بخش از مدل با چه دقت و اطلاعاتی باید تحویل داده شود. به این ترتیب، کارفرما و تیم پروژه می‌توانند سطح جزئیات در BIM را متناسب با نیاز هر مرحله تعریف کنند و از تحویل اطلاعات کمتر یا بیشتر از حد لازم جلوگیری شود.

تفاوت Level of Detail و Level of Development

LOD همیشه به معنای میزان جزئیات مدل نیست. Level of Detail مقدار اطلاعاتی را نشان می‌دهد که به یک عنصر اضافه شده، درحالی‌که Level of Development مشخص می‌کند این اطلاعات تا چه حد بررسی شده‌اند و می‌توان به آن‌ها اعتماد کرد. در جدول زیر تفاوت Level of Detail و Level of Development را به طور کلی برای شما آورده‌ایم:

بررسی سطوح مختلف LOD در BIM

برای درک بهتر اینکه LOD در BIM چیست، باید بدانید هر سطح چه میزان از توسعه و قابلیت اتکا را برای عناصر مدل مشخص می‌کند. بررسی LOD 100 تا 500 یکی از پایه‌های مهم برای شناخت درست مفاهیم BIM و تعیین انتظارات از مدل در مراحل مختلف پروژه است.

LOD 100؛ مدل مفهومی

در این سطح، عناصر معمولاً به‌صورت نماد، حجم کلی یا اطلاعات تقریبی نمایش داده می‌شوند. LOD 100 بیشتر برای مطالعات اولیه، امکان‌سنجی و برآوردهای مفهومی کاربرد دارد.

LOD 200؛ اطلاعات تقریبی

اندازه، شکل، موقعیت و تعداد عناصر مشخص‌تر می‌شود، اما اطلاعات همچنان تقریبی هستند. این سطح بیشتر در طراحی شماتیک و بررسی گزینه‌های اولیه طراحی کاربرد دارد.

LOD 300؛ هندسه دقیق

در LOD 300، اندازه، شکل و محل عناصر بر اساس طراحی مشخص شده و امکان اندازه‌گیری مستقیم آن‌ها از مدل وجود دارد. این سطح معمولاً برای طراحی تفصیلی و تهیه خروجی‌های اجرایی مناسب‌تر است.

LOD 350؛ نمایش ارتباط بین اجزا

LOD 350 علاوه بر اطلاعات سطح 300، نحوه ارتباط و اتصال یک عنصر با اجزای مجاور یا وابسته را نیز مشخص می‌کند. به همین دلیل، برای هماهنگی میان رشته‌های مختلف پروژه اهمیت بیشتری دارد.

LOD 400؛ آماده ساخت و نصب

در این مرحله، اطلاعات لازم برای ساخت، مونتاژ و نصب عنصر به مدل اضافه می‌شود. چنین مدلی می‌تواند در تهیه شاپ‌دراوینگ و برنامه‌ریزی ساخت مورد استفاده قرار گیرد.

LOD 500؛ وضعیت واقعی پس از اجرا

LOD 500 بیانگر وضعیت موجود یا اجراشده عنصر است که با مشاهده یا بررسی میدانی تأیید شده است. این اطلاعات می‌توانند در بهره‌برداری، نگهداری و مدیریت دارایی ساختمان مورد استفاده قرار گیرند.

قابلیت‌های مدل BIM بر اساس سطح LOD

با افزایش LOD، فقط ظاهر مدل دقیق‌تر نمی‌شود؛ نوع استفاده از اطلاعات آن نیز تغییر می‌کند. راهنماهای GSA نشان می‌دهند که سطوح پایین‌تر بیشتر برای برآوردها و تحلیل‌های اولیه مناسب‌اند و با توسعه مدل، امکان برنامه‌ریزی، برآورد هزینه و تصمیم‌گیری دقیق‌تر فراهم می‌شود. برای آشنایی با اصطلاحات تخصصی مرتبط نیز می‌توانید واژه‌نامه BIM را بررسی کنید:

اشتباهات رایج در تعیین LOD که باید بدانید!

تعیین نادرست LOD می‌تواند باعث افزایش حجم کار، اختلاف بین تیم‌ها و تولید اطلاعاتی شود که عملاً در آن مرحله از پروژه کاربردی ندارند. چند اشتباه رایج عبارت‌اند از:

• درخواست LOD 400 برای همه اجزا: همه عناصر پروژه به اطلاعات ساخت و مونتاژ در این سطح نیاز ندارند. انتخاب LOD باید متناسب با کاربرد هر عنصر و مرحله پروژه باشد.
• مشخص نکردن LOD در BEP: اگر سطح توسعه مورد انتظار در BIM Execution Plan تعریف نشود، هر تیم ممکن است برداشت متفاوتی از میزان تکمیل مدل داشته باشد.
• برداشت متفاوت اعضای تیم از LOD: صرفاً ذکر یک عدد کافی نیست؛ باید مشخص شود هر عنصر در آن سطح دقیقاً چه اطلاعات و هندسه‌ای نیاز دارد.
• نبود کنترل کیفیت مدل: مدل باید در مراحل مختلف بررسی شود تا مشخص شود عناصر واقعاً به LOD تعیین‌شده رسیده‌اند و اطلاعات آن‌ها قابل اتکاست.

در تجربه ما در بن رو کالج، بیشترین ابهام زمانی ایجاد می‌شود که فقط عدد LOD مشخص شده اما انتظار دقیق از هر عنصر تعریف نشده است. برای همین همیشه تأکید می‌کنیم قبل از مدل‌سازی، سطح توسعه هر بخش، کاربرد آن و خروجی مورد انتظار بین اعضای تیم شفاف شود.

ارتباط LOD با هزینه خدمات BIM چیست؟

هرچه سطح LOD بالاتر می‌رود، مدل به اطلاعات دقیق‌تر و بررسی بیشتری نیاز پیدا می‌کند. به همین دلیل، LOD می‌تواند مستقیماً روی زمان اجرا و هزینه خدمات BIM اثر بگذارد.

• زمان مدل‌سازی بیشتر: توسعه جزئیات هندسی و اطلاعات هر عنصر به زمان بیشتری نیاز دارد.
• کنترل کیفیت دقیق‌تر: در سطوح بالاتر، مدل باید با دقت بیشتری بررسی و هماهنگ شود.
• افزایش هزینه خدمات BIM: با بیشتر شدن حجم مدل‌سازی، هماهنگی و کنترل، هزینه انجام پروژه نیز افزایش پیدا می‌کند.

به همین دلیل، بهتر است LOD بر اساس نیاز واقعی هر مرحله و هر بخش از پروژه تعیین شود؛ نه اینکه همه عناصر بدون ضرورت تا بالاترین سطح توسعه داده شوند.

برای یادگیری LOD و استانداردهای BIM از کجا شروع کنیم؟

شناخت LOD زمانی کاربردی می‌شود که بتوانید سطح توسعه مناسب را در مراحل مختلف پروژه تشخیص دهید و آن را در مدل‌سازی و فرآیند BIM به‌درستی اجرا کنید. ما در بن رو کالج از سال ۱۳۹۲ با تیمی تخصصی در زمینه نرم‌افزارهای BIM و شبیه‌سازی معماری فعالیت می‌کنیم و دوره‌ها را با تمرکز بر مهارت‌های قابل استفاده در پروژه‌های واقعی طراحی کرده‌ایم.

اگر می‌خواهید مباحثی مانند LOD، استانداردها و فرآیند اجرای BIM را در یک مسیر منسجم دنبال کنید، دوره BIM College برای یادگیری مرحله‌به‌مرحله این حوزه طراحی شده است.

برخی از ویژگی‌های دوره‌های آموزشی بن رو کالج عبارت‌اند از:

• تمرکز تخصصی بر BIM: آموزش‌ها روی BIM و نرم‌افزارهای تخصصی معماری متمرکز هستند و از مباحث پراکنده و غیرمرتبط فاصله دارند.
• مسیر یادگیری ساختاریافته: مطالب از مباحث پایه تا مهارت‌های پیشرفته و اجرای پروژه به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پیش می‌روند.
• آموزش پروژه‌محور: هنرجو در طول دوره با پروژه‌های واقعی معماری و BIM کار می‌کند تا نحوه استفاده از آموخته‌ها را در فضای کاری تمرین کند.
• پشتیبانی آموزشی: مسیر یادگیری به پایان جلسات محدود نمی‌شود و هنرجویان برای رفع ابهام‌ها و تکمیل مهارت خود از پشتیبانی برخوردار هستند.
• به‌روزرسانی محتوا: آموزش‌ها متناسب با تغییر نرم‌افزارها، روش‌های کاری و استانداردهای BIM به‌روزرسانی می‌شوند.
• گواهینامه قابل استعلام: گواهینامه پایان دوره بن رو کالج امکان استعلام آنلاین دارد.
• مسیرهای آموزشی متنوع: دوره‌ها حوزه‌هایی مانند BIM حرفه‌ای، مدل‌سازی پارامتریک، نقشه‌کشی اجرایی و مهارت‌های مرتبط با فعالیت حرفه‌ای معماری را پوشش می‌دهند.
• آشنایی با کاربرد هوش مصنوعی: بخشی از آموزش‌ها به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرآیند طراحی و مدل‌سازی اطلاعات ساختمان اختصاص دارد.

برای انتخاب مسیر آموزشی متناسب با سطح فعلی و هدفتان می‌توانید با بن رو کالج در ارتباط باشید:

• شماره تماس: ۰۹۲۰۲۲۰۹۵۹۳
• پشتیبانی تلگرام: Bonro Support

جمع بندی؛ چه زمانی باید سطح LOD بالاتری انتخاب کنیم؟

اگر بخواهیم پاسخ LOD در BIM چیست را در یک نکته خلاصه کنیم، باید بگوییم LOD ابزاری برای تعیین میزان توسعه و قابل‌اعتماد بودن اطلاعات مدل است، نه صرفاً افزایش جزئیات. انتخاب سطح بالاتر همیشه به معنای انتخاب بهتر نیست؛ سطح مناسب باید بر اساس مرحله پروژه، نوع تصمیمی که قرار است با مدل گرفته شود و نیاز واقعی هر عنصر تعیین شود. همین انتخاب درست می‌تواند از مدل‌سازی اضافه، هزینه غیرضروری و اختلاف برداشت بین اعضای تیم جلوگیری کند.

سوالات متداول LOD در BIM چیست؟

LOD توی BIM دقیقاً چه کاری انجام میده؟

LOD مشخص میکنه هر بخش از مدل تا چه حد توسعه پیدا کرده و اطلاعاتش چقدر قابل اعتماده. یعنی تیم پروژه میفهمه توی هر مرحله تا چه اندازه میتونه روی اطلاعات مدل حساب کنه.

هرچی LOD بالاتر باشه، مدل بهتره؟

نه. لزوماً این‌طور نیست. LOD بالاتر یعنی جزئیات، زمان مدل‌سازی و کنترل بیشتری لازم میشه. سطح مناسب باید بر اساس نیاز پروژه انتخاب بشه تا کار اضافه و هزینه غیرضروری ایجاد نشه.

معمولاً از چه سطحی از LOD توی پروژه‌های BIM استفاده میشه؟

بستگی به مرحله و هدف پروژه داره. برای طراحی اولیه معمولاً سطوح پایین‌تر کافی هستن، اما وقتی پروژه وارد طراحی دقیق، ساخت یا اجرا میشه به LOD بالاتری نیاز پیدا میکنه.